Relacja 2014

Rok 2014 w „Dworze Kossaków”

fot. Rafał Soliński

fot. Rafał Soliński

Rok 2014 obfitował w szereg wydarzeń kulturalnych i edukacyjnych, które odbywały się głównie w okresie letnim, w ramach Artystycznego Lata u Kossaków. Warto dodać, że wiele z tych inicjatyw, to wydarzenia cykliczne, które z roku na rok cieszą się coraz większym zainteresowaniem. Bez wątpienia należą do nich Warsztaty Działań Kreatywnych, które odbyły się w czerwcu już po raz trzeci. Wzięli w nich udział studenci i wykładowcy siedmiu uczelni artystycznych: ASP w Katowicach, UMCS w Lublinie, ASP we Wrocławiu, UŚ Instytut Sztuki w Cieszynie, AJD w Częstochowie, ASP w Gdańsku oraz ASP w Łodzi. Studenci pod okiem wykładowców wykonywali zadania obejmujące zagadnienia z zakresu: ilustracji/grafiki, malarstwa z naciskiem na interdyscyplinarność w poszukiwanych rozwiązaniach. Tematyka zadań wynikała z twórczości i biografii Zofii Kossak. Prace warsztatowe były poddane ocenie, a najlepsze z nich nagrodzone przez jury III WDK. W ramach projektu odbyły się także specjalne pokazy młodych artystów i ich wykładowców. Każda z zaproszonych grup prezentowała swoją twórczość lub swoją pracownię podczas wieczornego spotkania w ramach „Rozmów o Sztuce”. Spotkania były otwarte dla publiczności. Studenci nie zapomnieli również o dzieciach i młodzieży, dla których przygotowali warsztaty graficzne z prasą pn. „Akademia Umiejętności”. Uczestnicy „Akademii” mogli zapoznać się z zawodem grafika/ilustratora, własnoręcznie wykonać matrycę graficzną i zrobić z niej odbitkę graficzną. III Warsztaty Działań Kreatywnych zakończyły się: wernisażem wystawy, spotkaniem na szlaku Via Ducalis: prelekcją „Między Habsburgami, Górkami a Kossakami” oraz koncertem muzyki klasycznej w wykonaniu kwartetu Escape., W okresie od kwietnia do października realizowaliśmy projekt Nietoperz – fajny zwierz, którego celem było podniesienie świadomości ekologicznej dzieci i młodzieży poprzez organizację prelekcji i warsztatów ekologiczno-plastycznych o tematyce związanej z chiropterologią. Projekt zakładał ochronę środowiska naturalnego, szczególnie ochronę nietoperzy zamieszkujących w zabytkowym parku Kossaków w Górkach Wielkich, a także podniesienie atrakcyjności turystycznej Cieszyńskiej Krainy poprzez promocję naturalnego dziedzictwa przyrodniczego, jakim są nietoperze. W projekcie brały udział grupy przedszkolne, szkolne oraz osoby indywidualne, które uczestniczyły w wykładach o nietoperzach oraz warsztatach plastycznych. Ponadto dla wszystkich, niezależnie od wieku, organizowano „Wieczory z Gackiem”, czyli prelekcje połączone z obserwacją nietoperzy w parku przy użyciu detektora – nowoczesnego urządzenia do badania ultradźwięków. Przez cały okres realizacji projektu można było zgłaszać prace plastyczne, które brały udział w konkursie na przyjazny wizerunek tych zwierząt. Inną ekologiczną propozycją lata był projekt Poznajmy lepiej Górę Bucze, w ramach którego została wyznaczona ścieżka dydaktyczno-przyrodnicza „Szlak Kamyka” zaczynająca się obok Muzeum Zofii Kossak-Szatkowskiej. Na szlaku ustawiono dwie tablice edukacyjne. Jedna zawiera mapę poglądową okolicy z aktualnymi ścieżkami przyrodniczymi, a druga prezentuje walory parku otaczającego stanicę. W projekcie zorganizowano także 4 spotkania z botanikiem Tomaszem Beczałą, który pokonując trasę od Muzeum Zofii Kossak-Szatkowskiej na górę Bucze i z powrotem, pokazywał „na żywo” interesujące i rzadkie gatunki flory i fauny występujące na wzgórzu m.in.: gatunek płaza – kumak górski, gatunek rośliny należący do rodziny storczykowatych (Orchidaceae) – buławnik wielkokwiatowy, kolejna roślina znajdująca się pod ochroną prawną – skrzyp olbrzymi oraz gąsienice motyla pospolitego rusałka pokrzywnik, żerujące w gromadzie na pokrzywie zwyczajnej. Zainteresowani tematem plecionkarstwa i żywej architektury mogli wziąć udział w warsztatach Wiklinalia, które miały miejsce w lipcu oraz październiku. Projekt był realizowany w ramach 3 spotkań. Pierwsze z nich było przeznaczone dla dzieci. Prowadzący warsztaty uczyli je jak wykonywać koszyki na drewnianej podstawie, w sam raz na przechowywanie małych skarbów. Drugie spotkanie skierowano do młodzieży i dorosłych. Oni tworzyli wiklinowe kule, ptaki, kwiaty, tace artystyczne z różnych zakątków świata czy użytkowe wiklinowe kosze. Warsztaty poprowadzili członkowie Stowarzyszenia Serfenta. Trzeci rodzaj zaproponowanych w ramach „Wiklinaliów” warsztatów to warsztaty żywej architektury. W ramach warsztatów zostały zaprezentowane niespotykane na co dzień, techniki fantazyjnego plecenia pokaźnych rozmiarów tworów z żywej wierzby, które rosną, zazieleniają się i zmieniają z każdym rokiem. Efektem warsztatów jest żywa altana. Zajęcia prowadzili przedstawiciele Spółdzielni Socjalnej „Parostatek”. W sierpniu już po raz kolejny odbył się Międzynarodowy Plener Rzeźbiarzy, przyciągający miłośników pracy w drewnie. Jak co roku inspiracją dla ich działań były postaci i wartości zaczerpnięte z twórczości Zofii Kossak. Przez kilka dni z topolowych, olchowych i lipowych pni powstawały prawdziwe dzieła sztuki. Efekt końcowy oceniało jury, które następnie przyznało nagrody dla najlepszych twórców. W programie Artystycznego Lata znalazły się także seanse filmów dokumentalnych poświęconych Janowi Karskiemu udostępnione przez Muzeum Historii Polski oraz Gala Festiwalu Piosenki Osób Niepełnosprawnych Mocart. Bez wątpienia największym wydarzeniem Artystycznego Lata był zorganizowany w sierpniu, wspólnie z Ośrodkiem Promocji Kultury i Sportu Gminy Brenna, w zabytkowym parku przy Centrum Kultury i Sztuki „Dwór Kossaków” koncert Piwnicy pod Baranami. Całoroczna oferta edukacyjna i artystyczna Fundacji zamknęła się natomiast w projekcie pod nazwą Artystycznie u Kossaków, który łączył w sobie działania na rożnych polach sztuki. Na projekt składały się bowiem: warsztaty teatralne, malarstwa sztalugowego, warsztaty graficzne, filcowania, decoupage’u, sutaszu, a także artystycznego recyklingu i land art. Podobnie jak w przypadku letnich działań artystycznych, także w tym projekcie, uczestnicy warsztatów inspirację czerpali z bogatych motywów artystycznych książek Zofii Kossak. Dodatkową atrakcją zrealizowaną w ramach projektu były dwa przedstawienia teatralne Teatru Gry i Ludzie ze Stowarzyszenia Ogrody Teatru („Koty trzy” oraz „Opowieści Wagantów”) skierowane dla najmłodszych odbiorów. W roku 2014 nasza Fundacja, kontynuowała prace nad rozpoczętymi rok wcześniej działaniami mającymi na celu przywracanie do zbiorowej pamięci społecznej obiektów dawnej Centralnej Szkoły Instruktorskiej Harcerstwa Męskiego, które nie są użytkowane i powoli popadają w ruinę i zapomnienie oraz osób związanych niegdyś z tym miejscem, jak Aleksander Kamiński. Ratujmy Stanicę Kamińskiego to projekt, który objął spotkania otwarte dla gości indywidualnych oraz dla grup zorganizowanych pn. lekcje żywej historii „Ratujmy Stanicę Kamińskiego”, które odbywały się pod Honorowym Patronatem Ministra Edukacji Narodowej. Lekcja składała się z 2 części: stacjonarnej, przeprowadzonej w Centrum Kultury i Sztuki „Dwór Kossaków” w formie multimedialnej prezentacji oraz części terenowej zorganizowanej w formie oprowadzania po obiektach stanicy. Lekcje prowadzili: Jarosław Mrożkiewicz – historyk, Przemysław Czernek – historyk sztuki
i architektury oraz Monika Serafin – osoba bezpośrednio zaangażowana w realizację projektu, współredaktor publikacji o Ośrodku Harcerskim.

Izabela Strzebońska, Natalia Kałuża